Yapay Zeka Destekli İlaç Tasarımı Türkiye İçin Yeni Bir Dönem Başlatıyor
Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Abdulilah Ece, yapay zeka destekli ilaç tasarımının Türkiye’nin özgün molekül geliştirme potansiyelini önemli ölçüde artırabileceğini belirtti. Ece, üretken yapay zeka modellerinin belirli hastalık hedeflerine yönelik daha önce sentezlenmemiş yeni molekülleri tasarlayabildiğini ve bu teknolojinin ilaç geliştirme süreçlerini hızlandırdığını ifade etti.
Moleküler Etkileşimlerde Hız ve Verimlilik
Geleneksel yöntemlerle aylar süren protein ve nükleik asit etkileşim analizleri, yeni yazılım ve donanım imkanlarıyla artık çok daha hızlı gerçekleştiriliyor. Prof. Dr. Ece, yapay zeka sistemlerinin milyonlarca molekülü kısa sürede değerlendirerek çözünürlük, emilim ve toksisite gibi konularda erken aşamada öngörü sunduğunu vurguladı. Bu teknoloji, laboratuvara taşınacak aday moleküllerin daha isabetli seçilmesine olanak tanıyor.
Yerli İlaç Geliştirmede Stratejik Yol Haritası
Türkiye’nin ilaç geliştirme hedefinin sadece üretimle sınırlı kalmaması gerektiğini belirten Ece; özgün biyolojik hedef belirleme, patent süreçleri ve üretim teknolojisi geliştirmenin bir bütün olarak ele alınması gerektiğini savundu. Ece, yapay zeka tarafından önerilen sonuçların doğrudan ilaç olarak kabul edilemeyeceğini, bu tahminlerin sentez, hücre testleri ve klinik araştırmalarla mutlaka doğrulanması gerektiğini hatırlattı.
Bilgisayar Destekli İlaç Tasarım Merkezi’nde kuantum hesaplamalarından moleküler dinamiğe kadar geniş bir yelpazede çalışmalar yürüttüklerini belirten Ece, disiplinler arası iş birliğinin önemine dikkat çekti. Üniversite, teknopark ve ilaç sanayisinin ortak hareket etmesiyle Türkiye’nin bu alanda kendi modellerini ve teknolojisini üreten bir konuma gelebileceği vurgulandı.
